Hoe herken je dat je zuurstofflow te hoog of te laag is met een saturatiemeter

Je hebt thuis zuurstoftherapie. De dokter heeft je een zuurstofflow voorgeschreven, en je hebt een saturatiemeter op je vinger om in de gaten te houden hoe het met je zuurstof staat.

Maar wanneer is die flow nou eigenlijk goed? En hoe merk je dat hij te hoog of te laag is? Dat is precies waar we het vandaag over hebben.

Want met een saturatiemeter kun je zelf een heel eind komen in het herkennen van problemen.

Je hoeft niet alles aan de dokter of verpleegkundige over te laten.

Wat meet een saturatiemeter precies?

Een saturatiemeter, ook wel een pulsoximeter genoemd, meet je zuurstofsaturatie in het bloed.

Dat klinkt ingewikkeld, maar het is eigenlijk simpel: het geeft aan hoeveel zuurstof je rode bloedcellen meedragen. Het apparaat klemmet je op je vinger, en binnen enkele seconden zie je twee getallen. Het belangrijkste is de SpO2, je zuurstofsaturatie, uitgedrukt in een percentage. Bij een gezond persoon zit die waarde tussen de 95 en 100 procent.

Mensen die thuis zuurstoftherapie gebruiken, hebben vaak een doelwaarde die de arts heeft vastgesteld. Die ligt meestal tussen de 88 en 92 procent, afhankelijk van je aandoening.

COPD-patiënten bijvoorbeeld moeten niet te veel zuurstof krijgen, want dat kan schadelijk zijn.

Daarom is het zo belangrijk om je saturatie goed in de gaten te houden.

Signalen dat je zuurstofflow te laag is

Als je zuurstofflow te laag staat, krijg je niet genoeg zuurstof. Je lichaam merkt dat, en het geeft duidelijk signalen.

De saturatiemeter is je eerste waarschuwing. Dit is het meest voor de hand liggende signaal. Stel, je arts heeft gezegd dat je saturatie minimaal 90 procent moet zijn.

Je SpO2 zakt onder je doelwaarde

Zie je op je saturatiemeter dat die waarde daalt naar 87 of 88 procent, dan is je zuurstofflow waarschijnlijk te laag.

Vooral als dit langer aanhoudt, bijvoorbeeld tijdens het wandelen of trappenlopen, is het tijd om de flow aan te passen. Neem in dat geval contact op met je behandelend arts of longverpleegkundige voordat je zelf aan de knoppen gaat draaien. Te weinig zuurstof maakt je suf.

Je voelt je suf, duizelig of moe

Je kunt last krijgen van duizeligheid, een bonzend hoofd, of je voelt je onverklaard moe. Soms wordt je huid of lippen wat blauwachtig, vooral rond de nagels.

Als je deze klachten hebt én je saturatiemeter laat een lage waarde zien, dan is het verstandig om te kijken hoe je de zuurstofflow instelt.

Je hartslag stijgt onverwacht

Meet dan op verschillende momenten op de dag, en noteer de waarden. Zo heb je goed bewijs om mee te nemen naar je arts. Je saturatiemeter meet ook je hartslag. Als je hart plotseling sneller gaat kloppen terwijl je rustig zit, kan dat een teken zijn dat je lichaam te weinig zuurstof krijgt.

Je hart probeert het tekort aan te vullen door harder te pompen. Een rusthartslag tussen de 60 en 100 slagen per minuut is normaal. Als je die regelmatig boven de 100 ziet in rust, combineerd met een lage SpO2, is het tijd om actie te ondernemen.

Signalen dat je zuurstofflow te hoog is

Veel mensen denken dat meer zuurstof altijd beter is. Maar dat klopt niet, zeker niet bij COPD-patiënten. Te veel zuurstof kan ervoor zorgen dat je lichaam minder goed CO2 uitademt.

Je SpO2 stijgt boven je doelwaarde

Dat heet CO2-retentie, en het kan ernstige gevolgen hebben. Als je saturatie boven je doelwaarde uitkomt, bijvoorbeeld 96 of 97 procent terwijl je doelwaarde 90 tot 92 is, dan krijg je waarschijnlijk te veel zuurstof.

Dit gebeurt vaak ongemerkt, want je voelt je er niet direct slechter van. Juist daarom is het zo belangrijk om regelmatig te meten.

Je wordt slaperig of verward

Een saturatieter van een betrouwbaar merk, zoals de Nonin 3230 of de Masimo MightySat, geeft je nauwkeurige waarden waarop je kunt vertrouwen. Te veel zuurstof kan je suf en slaperig maken. In ernstige gevallen kun je verward raken of zelfs flauwvallen.

Als je merkt dat je onverklaard slaperig wordt terwijl je zuurstoftherapie aanstaat, meet dan direct je saturatie.

Je hoofdpijn wordt erger 's ochtends

Combineer dat met de waarde op je zuurstofconcentrator. Het kan zijn dat de flow te hoog staat en dat je die naar beneden moet zetten. Bel altijd je arts of longverpleegkundige als je je verward voelt, want dat is geen situatie die je zomaar moet doorstaan. Een vroege ochtendhoofdpijn is een klassiek teken van te veel CO2 in je bloed, wat kan wijzen op een te hoge zuurstofflow.

Als je 's ochtends wakker wordt met een zwaar hoofd en je gebruikt 's nachts zuurstof, bespreek dit dan met je arts. Het kan zijn dat je nachtflow aangepast moet worden.

Hoe gebruik je je saturatieter optimaal bij zuurstoftherapie thuis?

Een saturatieter is geen vervanging voor medisch advies, maar het is een krachtig hulpmiddel.

Meet op vaste momenten: 's ochtends, voor en na activiteit, en voor het slapengaan. Houd een klein boekje bij met je waarden, de tijd, en wat je aan het doen was. Zo krijg je een helder beeld van hoe je lichaam reageert op je zuurstofflow.

Zorg dat je apparaat goed werkt. Vervuilde vingers, nagellak, of koude handen kunnen de meting beïnvloeden.

Warm je handen eerst even op, en verwijder nagellak voordat je meet.

Apparaten van merken zoals Nonin, Masimo, of Contec zijn bekend om hun betrouwbaarheid in de thuiszorg. Als je een nieuwe saturatieter overweegt, kies dan voor een medisch gecertificeerd model, geen dure sportversie van de supermarkt.

Wanneer neem je contact op met je arts?

Als je saturatie structureel onder je doelwaarde zakt, of juist erboven uitkomt, neem dan contact op. Ook bij klachten als verwardheid, ernstige kortademigheid, of een blauwe verkleuring van je lippen of vingers moet je direct handelen.

Je saturatieter geeft je de informatie, maar de interpretatie en aanpassing van je zuurstofflow is iets dat samen met je behandelteam moet gebeuren.

Je zuurstoftherapie is er om je beter te laten ademen en je leven aangenamer te maken. Met een goede saturatieter en wat kennis over wat die getallen betekenen, heb je zelf meer grip op je behandeling. En dat voelt gewoon goed.